فيلسوف شده است ، فارابى و الكندى - كه دو سرسلسلهء ديگر هستند - نيز استاد فلسفه نداشته‌اند . تاريخ از هيچ فيلسوفى به عنوان استاد الكندى ياد نمىكند ، بلكه اساساً در آن وقت فيلسوفى در محيط الكندى وجود نداشته است ، لهذا فيلسوفى الكندى از شخص خودش آغاز مىشود . فارابى نيز فقط منطق را نزد استاد ( يوحنا بن حيلان ) خوانده است . قبلًا گفتيم اينكه مىگويند فارابى شاگرد ابوبشر متى بوده است اساس درستى ندارد . عليهذا مسلمين از نظر كتب فلسفى مديون و رهين غيرمسلمانان‌اند ، نه از نظر معلم فلسفه . اكنون نوبت آن است كه به خدمات ايرانيان در رشتهء عرفان و تصوف بپردازيم .